Bakıda Vətən müharibəsində Qələbənin beşinci ildönümünə həsr olunmuş hərbi paradda ilk dəfə nümayiş etdirilən Serbiya istehsalı 155 millimetrlik özüyeriyən “Nora-B52 NG” haubitası Azərbaycan Ordusunun artilleriya sistemlərinin modernləşdirilməsi istiqamətində atılan mühüm addım kimi qiymətləndirilir. Bu texnika müasir döyüşlərin tələb etdiyi yüksək dəqiqlik, atəş məsafəsi, avtomatlaşdırılmış idarəetmə və mobillik baxımından ən qabaqcıl artilleriya sistemlərindən biridir. Paradda “Nora-B52 NG”nin təqdimatı ölkənin artilleriya qüvvələrinin operativ çevikliyinin və dəqiq atəş imkanlarının daha da artırıldığını nümayiş etdirdi.

“Nora-B52 NG” Serbiyanın “Yugoimport SDPR” şirkəti tərəfindən hazırlanmış 155 mm-lik özüyeriyən haubitsadır. Onun “NG” (New Generation – Yeni Nəsil) versiyası əvvəlki nəsillərlə müqayisədə xeyli təkmilləşdirilib: tam avtomatlaşdırılmış yükləmə sistemi, müasir atəş idarəetmə avadanlığı və yüksək hərəkət qabiliyyətinə malik şassi ilə təchiz olunub. Sistemin 8x8 “Tatra Force” platforması üzərində qurulması haubitsanın həm yolda, həm də çətin relyefdə sabit və sürətli hərəkətini təmin edir. Bu, artilleriyanın döyüş şəraitində “vur-qaç” (shoot-and-scoot) taktikası üzrə çevik fəaliyyətinə şərait yaradır, yəni atəş açdıqdan dərhal sonra mövqeni dəyişmək imkanı verir.

Texniki xüsusiyyətlərinə görə “Nora-B52 NG” həm atəş gücü, həm də operativ çeviklik baxımından NATO standartlarına cavab verir. Sistemin atəş məsafəsi istifadə olunan mərmilərin tipindən asılı olaraq 41-56 kilometr arasında dəyişir. Avtomatlaşdırılmış yükləmə mexanizmi sayəsində o, dəqiq atəşlə saniyələr ərzində bir neçə mərmi atmaq imkanına malikdir. Burada əsas üstünlük operatorların fiziki iştirakının minimuma endirilməsidir, bu da insan amilindən doğan səhvləri azaldır və döyüş şəraitində heyətin təhlükəsizliyini artırır.

Atəş idarəetmə sistemi rəqəmsal hədəfləndirmə və naviqasiya texnologiyalarına əsaslanır. “Nora-B52 NG” inteqrasiya olunmuş GPS və ətalətli sistemlər vasitəsilə real vaxtda koordinat dəqiqliyi təmin edir. Bu xüsusiyyət onu PUA və peyk məlumatları ilə işləməyə uyğunlaşdırır. Beləliklə, sistem Azərbaycan Ordusunun artilleriya və pilotsuz vasitələr arasında formalaşdırdığı sinxron döyüş mexanizminin bir hissəsinə çevrilə bilər. Bu, Vətən müharibəsi zamanı uğurla tətbiq edilmiş “PUA-artilleriya koordinasiyası” modelinin daha mükəmməl və texnoloji davamıdır.Əməliyyat baxımından “Nora-B52 NG” həm müdafiə, həm də hücum əməliyyatlarında effektiv vasitədir. Hücum zamanı düşmənin arxa infrastrukturuna, texnika cəmləşmə məntəqələrinə və idarəetmə mərkəzlərinə dəqiq zərbələr endirə bilir. Müdafiə şəraitində isə düşmənin artilleriya batareyalarını, sursat anbarlarını və logistik obyektlərini məhv etmək üçün ideal vasitə hesab olunur. Onun yüksək reaksiya sürəti və uzaq məsafədən dəqiq atəş imkanları artilleriyanın döyüş ritmini artırır və əməliyyat planlarının çevikliyini genişləndirir.

Sistemin “Tatra Force” 8x8 şassisi üstün mobillik və texniki etibarlılıqla seçilir. Möhkəm konstruksiya və müasir asqı sistemi sayəsində bu platforma həm asfalt yollarda, həm də dağlıq və qeyri-bərabər ərazilərdə sabit hərəkətə imkan verir. Avtonom enerji sistemi və komanda-nəzarət kabinəsi artilleriya heyətinin müstəqil fəaliyyətini təmin edir. Həmçinin sistemin modulyar quruluşu onu texniki xidmət və modernləşdirmə baxımından da səmərəli edir.

“Nora-B52 NG”nin Azərbaycan Ordusunun arsenalına daxil olması həm də strateji baxımdan mühüm nəticələr doğurur. Əvvəla, bu sistemlər NATO kalibrli sursatlardan istifadə etdiyinə görə Azərbaycan Ordusunun sursat təminatı baxımından çevikliyini artırır. İkincisi, müxtəlif mənşəli artilleriya sistemlərinin (yerli, Türkiyə, İsrail və Serbiya istehsalı platformaların) orduda paralel işləməsi ölkənin çoxmənbəli silahlanma strategiyasının uğurlu tətbiqini göstərir. Bu, həm texnoloji müstəqillik, həm də əməliyyat elastikliyi baxımından əhəmiyyətli üstünlükdür.Bununla yanaşı, belə yüksək texnoloji artilleriya sistemlərinin effektivliyi üçün genişmiqyaslı təlim, texniki xidmət və logistika təminatı tələb olunur. Xüsusilə avtomatlaşdırılmış yükləmə və rəqəmsal idarəetmə sistemlərinin istismarı üçün yüksək ixtisaslı operatorlar vacibdir. Bu baxımdan, “Nora-B52 NG”nin səmərəli istifadəsi üçün Azərbaycan Ordusunda müasir artilleriya təlim infrastrukturunun gücləndirilməsi mühüm rol oynayacaq.

Nəticə olaraq, “Nora-B52 NG” haubitasının Bakıda hərbi paradda təqdimatı Azərbaycan Ordusunun artilleriya qüvvələrinin texnoloji və taktiki imkanlarında yeni bir mərhələnin başlanğıcını göstərir. Bu sistem həm uzaqmənzilli dəqiq atəşin təminində, həm də müasir müharibə şəraitində artilleriyanın sağ qalma və çevik cavab qabiliyyətinin artırılmasında mühüm rol oynayacaq. Azərbaycan üçün bu, artilleriya sahəsində keyfiyyətcə dönüş nöqtəsidir: dəqiqlik, sürət və çevikliyin sintezini ifadə edən müasir zərbə aləti.