XƏBƏRLƏR

SETM 18 Dekabr 2025, 09:58

Seysmik dalğaların yerin geofiziki parametrlərinə təsirinin öyrənilməsi üçün tədqiqatlar aparılır

Seysmik dalğaların yerin geofiziki parametrlərinə təsirinin öyrənilməsi üçün tədqiqatlar aparılır

 

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası nəzdində Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzinin əməkdaşları seysmik dalğaların yerin geofiziki parametrlərinə təsirinin öyrənilməsi üçün muxtar kompleksin yaradılması üzrə elmi-tədqiqat və təkmilləşdirmə işləri aparırlar. Bu tədqiqatlar Süni İntellekt metodlarından istifadə etməklə həyata keçirilir.

 

Tədqiqatlar zamanı alınmış nəticələr “Maşın Öyrənmə Metodundan istifadə edərək Ölçmə və İdarəetmə üçün AI-Based Kompleksi” adlı məqalədə öz əksini tapıb və SCOPUS elmimetrik məlumat bazasına daxil olan “Journal of Electrical Engineering” jurnalında dərc edilib. Məqalənin müəllifləri Azad Bayramov, Samir Süleymanov, Fətəli Abdullayev və Rauf Muradovdur.

Məqalə Machine Learning metodundan istifadə edərək Süni İntellektə əsaslanan avtonom (robotik) ölçmə idarəetmə kompleksinin işlənilməsi və tədqiqinin nəticələrini təqdim edir. Kompleks radioaktiv radon qazının konsentrasiya səviyyəsinin və Yerin maqnit sahəsinin intensivlik səviyyəsinin eyni vaxtda Azərbaycan ərazisində və qonşu rayonlarda seysmik proseslərin, eləcə də günəş aktivliyinin mövcud vəziyyətinin təhlili ilə eyni vaxtda ölçülməsi üçün nəzərdə tutulub. GPRS radio rabitə modemi internetlə əlaqəni təmin etmək, maşın öyrənmə metodunu tətbiq etmək və mərkəzlə əlaqə yaratmaq üçün hazırlanıb. Kompleksin idarə edilməsi, ölçmələrin aparılması və Machine Learning metodundan istifadə etməklə əldə edilmiş məlumatların təhlili üçün proqram təminatı alqoritmi hazırlanıb. İnkişaf və tədqiqatın məqsədi ölçülən fiziki kəmiyyətlərin seysmik aktivliklə əlaqəsini öyrənməkdir. 

Bu iş Azərbaycan Elm Fondunun maliyyə dəstəyi ilə (Qrant № AEF-BQM-BRFTF-4-2024-5(53)-06/03/2-M-03) yerinə yetirilib.

Qeyd edək ki, “Journal of Electrical Engineering” jurnalı akademik məqalələr, tədqiqatlar və kitablar, rəylər və informativ esselər dərc edir. Bütün əlyazmalar Baş Redaktor və Baş Redaksiya Qrupu tərəfindən yoxlanılır və hər bir təqdimatı orijinallıq, bərabərlik, güclü nəticələr və etik dəyərlər əsasında nəzərdən keçirir.