✕
Strateji Elmi Tədqiqatlar Mərkəzi “Görkəmli alimlər” rubrikası çərçivəsində xalqımızın yetişdirdiyi alimlərimizin həyatı, elmi və təşkilati fəaliyyətini ictimaiyyətə təqdim edir.
Şamil Əbdülrəhim oğlu Əzizbəyov 1906-cı ildə Aşqabad şəhərində anadan olmuşdur. 1930-cu ildə mühəndis-geoloq ixtisası üzrə Azərbaycan Politexnik İnstitutunu (indiki Azərbaycan Texniki Universiteti) bitirmişdir.
Ş.Əzizbəyov 1934-cü ildə “Gəncəçay və Qoşqarçayın orta və aşağı axım hövzələrinin dağ süxurları və faydalı qazıntıları” mövzusunda dissertasiya işini müdafiə edərək fəlsəfə doktoru, 1943-cü ildə isə “Kiçik Qafqazın şimal-şərq hissəsinin filiz zonasının petrologiyası” mövzusunda dissertasiya işini müdafiə edərək elmlər doktoru elmi dərəcələrini almışdır. 1945-ci ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının (AEA) 15 təsisçidən biri olmuş və akademiyanın həqiqi üzvü, Azərbaycan EA-nın vitse-prezidenti seçilmişdir.
Ş.Əzizbəyov əmək fəaliyyətinə Zaqafqaziya geoloji trestində və Zaqafqaziya nadir metal kəşfiyyatı partiyalarında başlamışdır.
Ş.Əzizbəyov 1932-ci ildən Azərbaycan Sənaye İnstitutunda (indiki ADNSU) pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmuşdur. 1936-cı ildən SSRİ Elmlər Akademiyasının Azərbaycan Filialında işləmişdir. 1938-1941-ci illərdə Geologiya İnstitutunda Petroqrafiya şöbəsinə rəhbərlik etmiş və institutun direktor müavini vəzifəsində işləmişdir. 1941-1944-cü illərdə SSRİ EA-nın Azərbaycan Filialının Rəyasət Heyətinin sədr müavini seçilmişdir. Ş.Əzizbəyov 1944-1945-ci illərdə Azərbaycan KP MK-da neft üzrə katib müavini işləmişdir.
Ş.Əzizbəyov 1945-1959-cu illərdə Azərbaycan Sənaye İnstitutunda Kristalloqrafiya, mineralogiya və petroqrafiya kafedrasına rəhbərlik etmiş, 1959-1976-cı illərdə AMEA Rəyasət Heyətinin üzvü və Yer haqqında Elmlər Bölməsinin akademik-katibi olmuşdur.
Ş.Əzizbəyov respublikada petroqrafiya məktəbinin əsasını qoyanlardan biri olmuşdur. O, Qafqazın quruluşu və inkişafının fundamental problemlərilə məşğul olmuş, maqmatik formasiyaların petrologiyası və metallogeniyasını öyrənmiş, həmçinin alp maqmatizmilə filizəmələgəlmə proseslərinin qarşılıqlı qanunauyğunluğunu müəyyən etmiş və vulkanik-tektonik strukturların təkamülünü öyrənmişdir. Alim ilk dəfə olaraq Kiçik Qafqazın orogen qranitoidlərinin pelinq xarakterini, onların vulkanogen komplekslər və metallogenik proseslərlə tamamlanmasını müəyyən etmişdir.
Ş.Əzizbəyov 500-dən artıq elmi əsərin, o cümlədən 8 monoqrafiyanın müəllifi olmuşdur. Onun rəhbərliyilə çoxsaylı elmlər və fəlsəfə doktoru hazırlanmışdır. Ş.Əzizbəyov Əməkdar elm xadimi fəxri adına layiq görülmüşdür.
Akademik Şamil Əzizbəyov 1976-cı ildə Bakıda vəfat etmişdir.