✕
Strateji Elmi Tədqiqatlar Mərkəzi “Görkəmli alimlər” rubrikası çərçivəsində xalqımızın yetişdirdiyi alimlərimizin həyatı, elmi və təşkilati fəaliyyətini ictimaiyyətə təqdim edir.
1922-ci il noyabrın 22-də Gəncədə anadan olan Fikrət Əmirov əslən Şuşalıdır. Şuşada anadan olan atası Məşədi Cəmil Əmirov bəstəkar və tərzanə olub. Anası Dürdanə Əmirovadır. Fikrət Əmirov kiçik yaşlarından atasının əsərlərinə qulaq asması onun gələcək musiqi həyatının formalaşmasına təsir edir.
1928-ci ildə atasını itirən Fikrət Əmirov ailəyə rəhbərlik etməyə başlayır. Yaşadığı çətinliklərə baxmayaraq, atasının sənət yolunu davam etdirir. Bacısı Yaxşı xanımın ifa etdiyi mahnılara tarla müşayiət edirdi. Bu ifalar onlara məktəb daxili və xarici uğurlar qazandırır. Uşaq yaradıcılıq akademiyasına qatılan Əmirovlar istedadlı ifaçıları seçmək üçün Gəncəyə gələn Üzeyir Hacıbəyovla tanış olurlar.
1939-cu ildə ümumitəhsil məktəbi ilə yanaşı, orta musiqi məktəbini də bitirərək Bakıya gələn Fikrət Əmirov konversatoriyaya daxil olur. Fikrət Əmirov Bakıda olarkən Bülbülün yanına gəlir. Bülbün onu Üzeyir Hacıbəyovun yanına gətirir.
Konservatoriyada təşkil olunan “Xalq musiqi kabineti”nə rəhbərlik edir və ətrafındakı gənc bəstəkarları bu işə dəvət edir. Fikrət Əmirovun bəstəkarlıq sənətinə yiyələnməsinin təşəbbüskarı Üzeyir Hacıbəyli olmuşdur.
1941-ci ilin noyabrında Fikrət Əmirov orduya çağırılır. 1942-ci ildə Voronej cəbhəsinə göndərilir. Fikrət Əmirovun İkinci Dünya müharibəsindəki iştirakı onun həyat və yaradıcılığının əsas dövrü olub. 1942-ci ildə xəstəliyi ilə əlaqədar olaraq ordudan təxris olunur. O, Gəncəyə gəlir və yaradıcılığına davam etməyə başlayır. Gəncə Dövlət flarmoniyasında çalışır, musiqi məktəbinə rəhbərlik edir və Dram Teatrında bir neçə tamaşaya musiqi yazır. 1943-cü ildə Bakıya qayıdan Fikrət Əmirov konservatoriyadakı təshilinə davam edir.
1947-ci ildə Müslüm Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının bədii rəhbəri, 1956-1959-cu illərdə Mirzə Fətəli Axundov adına Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrının direktoru vəzifələrində çalışmış, SSRİ Bəstəkarlar İttifaqının katibi, 1974-cü ildə Respublika Ali Sovetinin deputatı olmuşdur.
1980-ci ildə AMEA-nın müxbir üzvü seçilmişdir.
Fikrət Əmirov geniş və rəngarəng yaradıcılığa sahibdir. Musiqinin bir çox janrında əsərlər yaratmışdır. O, Azərbaycan musiqi tarixində simfonik muğam janrının yaradıcısıdır. Dahi bəstəkarın yaradıcılığı XX əsr Azərbaycan musiqi tarixinin ən parlaq səhifələrindəndir.
F.Əmirovun “Şur” (1948), “Kürd Ovşarı” (1948) və “Gülüstan Bayatı-Şiraz” (1971) simfonik muğamları dünya musiqi tarixində şöhrət qazanmışdır. “Nizami” simfoniyası, “Azərbaycan süitası” (1950-1952), “Azərbaycan kapriççiosu” (1960-1963), “Azərbaycan qravürləri” (1975) onun yaradıcılığının dəyərli səhifələrindəndir.
Görkəmli bəstəkar “Sevil” operası ilə (1953) Azərbaycanda ilk lirik-psixoloji operanın əsasını qoymuşdur. Musiqili komediya janrında “Ürəkaçanlar” (1944), “Gözün aydın” (1946) kimi maraqlı əsərlər yaratmışdır. “Nəsimi” (1973), “Min bir gecə” (1979), “Nizami” (1984) baletlərinin müəllifidir.
Azərbaycanda konsert janrının ilk nümunələri F.Əmirov tərəfindən yaradılmışdır. Onun özünəməxsus bəstəkarlıq dəst-xətti instrumental və kamera vokal əsərlərinə də təzahür etmişdir. “Fortepiano üçün 12 miniatür”, “Ulduz”, “Azərbaycan elləri”, “Gülüm”, “Gülərəm gülsən” və başqa romans və mahnıların müəllifidir. O, həmçinin dram tamaşalarına, “Böyük dayaq”, “Mən ki gözəl deyildim” və bir sıra başqa filmlərə musiqi bəstələmişdir.
F.Əmirov “Əməkdar incəsənət xadimi” (1955) və SSRİ “Xalq artisti” (1965) fəxri adlarına layiq görülmüş, 2-ci dərəcəli “Stalin” mükafatı (1949), Azərbaycan SSR Dövlət Mükafatı (1974), Azərbaycan SSR “Lenin Komsomolu” (1967) mükafatı laureatı olmuşdur. İki dəfə “Qırmızı əmək bayrağı” (1967, 1971), iki dəfə “Lenin” (1959, 1982) ordenləri ilə təltif olunmuşdur.
Görkəmli bəstəkar Fikrət Əmirov 1984-cü ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.