✕
Strateji Elmi Tədqiqatlar Mərkəzi “Görkəmli alimlər” rubrikası çərçivəsində xalqımızın yetişdirdiyi alimlərimizin həyatı, elmi və təşkilati fəaliyyətini ictimaiyyətə təqdim edir.
Əmiraslanov Əhliman Tapdıq oğlu
Əmiraslanov Əhliman Tapdıq oğlu 17 noyabr 1947-ci ildə Qərbi Azərbaycanın Göyçə mahalının Zod kəndində anadan olmuşdur.
1971-ci ildə Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun Müalicə-profilaktika fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1971-1974-cü illərdə Bakı şəhər Kliniki onkologiya xəstəxanasında cərrahiyyə şöbəsinin müdiri vəzifəsində işləmişdir. O, 1974-cü ildə SSRİ Tibb EA-nın Ümumittifaq Onkoloji Elmi Mərkəzində aspiranturaya daxil olmuşdur. Ə.Əmiraslanov 1977-ci ildə aspiranturada təhsil müddəti başa çatmamış Moskvada “Bədxassəli şişlərlə əlaqədar aşağı ətrafların amputasiyasından sonra xəstələrin reabilitasiyası” mövzusunda tibb elmləri üzrə namizədlik, 1984-cü ildə Moskvada “Osteogen sarkomalı xəstələrin kompleks müalicə üsulları” mövzusunda tibb elmləri üzrə doktorluq dissertasiyalarını müdafiə etmiş, burada professor vəzifəsinə qədər yüksəlmişdir.
1992-ci ildə ölkəmizə dəvət olunaraq, Azərbaycan Tibb Universitetinin (ATU) rektoru (1992-2015) təyin olunmuşdur, 2007-ci ildən Onkoloji Klinikanın direktorudur. Ə.Əmiraslanov Rusiya Təbiət EA-nın, Polşa Tibb EA-nın və Rusiya EA-nın xarici, AMEA-nın həqiqi üzvü seçilmişdir. AMEA Rəyasət Heyətinin üzvü, Biologiya və Tibb Elmləri Bölməsinin akademik-katibi olmuşdur.
Ə.Əmiraslanovun rektor olduğu dövrdə ATU-da maddi-texniki baza möhkəmləndirilmiş, burada müasir standartlara cavab verən 4 klinika fəaliyyətə başlamışdır. Onun dayaq-hərəkət aparatı orqanlarının bədxassəli şişlərinin müalicəsi metodlarının işlənib hazırlanması və klinik praktikaya tətbiqi sahəsində əldə etdiyi nailiyyətlər dünya səviyyəsində yüksək qiymətləndirilmişdir. Dəfələrlə nüfuzlu xarici elmi mərkəzlərin dəvətilə onkoloji klinikalarda elmi mühazirələr oxumuş, bir sıra mürəkkəb cərrahi əməliyyatları icra etmişdir.
Ə.Əmiraslanov 510-dan çox elmi əsərin, o cümlədən 13 monoqrafiya, 9 ixtira və səmərələşdirici təklif, 30 dərslik, dərs vəsaiti və metodik ədəbiyyatın müəllifidir. Onun elmi rəhbərliyi və məsləhətçiliyi ilə 12 elmlər, 45 fəlsəfə doktorluğu dissertasiyası müdafiə edilmişdir. Tələbələrinin bir qismi Azərbaycanda, digərləri ABŞ, Rusiya Federasiyası, Çexiya, Belarus, Macarıstan, Türkmənistan, Ukrayna, Tacikistan, Moldova və s. ölkələrdə fəaliyyət göstərir.
Alim Ümumdünya Onkoloqlar və Ortoped-Travmatoloqlar Assosiasiyasının, Ümumdünya Tibb Akademiyasının, Avropa Bərpa Cərrahlığı Assosiasiyasının, Avropa Dayaq-hərəkət Aparatı Onkoloqları cəmiyyətinin, Amerika Kliniki Onkologiya cəmiyyətinin üzvüdür.
O, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin XII çağırış, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin IV, V, VI, VII çağırış deputatı seçilmişdir. 2015-ci ildən Milli Məclisin Səhiyyə Komitəsinin sədridir.
Alim Türkdilli Ölkələrin Parlament Assambleyasının (TÜRKPA) Ətraf Mühit və Təbii Ehtiyatlar Komissiyasının sədri, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondunun Himayədarlar Şurasının, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Mükafatlarının Verilməsi üzrə Komissiyanın, Azərbaycan Respublikası Elmi Tədqiqatların Əlaqələndirilməsi Şurasının, Respublika “Bilik” Fondunun Himayədarlar Şurasının üzvüdür. 2024-cü il oktyabrın 8-də Azərbaycan - Türkiyə parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəri seçilib.
Ə.Əmiraslanov SSRİ Tibb EA-nın “Akademik N.N.Petrov” adına mükafatına, SSRİ Dövlət mükafatına, “Əməkdar elm xadimi” fəxri adına, Polşa Tibb EA-nın “Albert Şveytzer” mükafatına və “Böyük qızıl medal”ına, Rusiya Tibb EA-nın “Akademik N.N.Bloxin” adına Qızıl medalına, Dağıstan Respublikasının “Əməkdar elm xadimi” fəxri adına, Azərbaycan Respublikasının “Şöhrət” (2000), “Şərəf” (2017) və 1-ci dərəcəli “Vətənə xidmətə görə” (2022) ordenlərinə, “Heydər Əliyevin 100 illiyi (1923-2023)” Azərbaycan Respublikasının yubiley medalına (2024), bir sıra digər fəxri fərman və medallara layiq görülmüşdür.